Hare Krishna

Zielen en karma

De wijsheid van Swami Prabhupada, die we op elke pagina van zijn werk kunnen aantreffen, is diep geworteld in de hindoeïstische traditie. Volgens de leer van de Veda’s, de heilige geschriften van het hindoeïsme die ook aan de basis liggen van het ontstaan van het Mahabharata, kan een ziel één van de 8.400.000 soorten lichamen bewonen. Deze soorten variëren van planten en microben over insecten en reptielen tot mensen en halfgoden. De soorten lichamen verschillen op het gebied van intelligentie, emoties en manieren van zintuiglijke waarneming. Op die manier wordt de ziel in een bepaald lichaam beperkt door de eigenaardigheden van dat lichaam. Omdat een ziel echter puur spirituele energie is, kan ze op geen enkele manier veranderd worden door de materie. Alle zielen zijn gelijkwaardig. In levensvormen die minder complex zijn dan de mens heeft de ziel, krachtens de beperkingen door het lichamelijk omhulsel, geen of veel minder verantwoordelijkheid voor haar daden en veroorzaakt ze geen of veel minder karma. Dieren zonder hoogontwikkeld bewustzijn kunnen geen karmische energie veroorzaken. En mensenkinderen van twee jaar oud die opzettelijk een slak vertrappelen veroorzaken evenmin karmische energie, aangezien ze zich nog nauwelijks bewust zijn van wat ze doen. Maar hoe meer zelfbewustzijn een levensvorm heeft, hoe meer karma deze veroorzaakt. Daarom menen de Hare Krishna’s dat het lijden van de mens, zoals dat tot uiting komt in oorlogen en hongersnood, rechtstreeks te maken heeft met (onder andere) het negatieve karma dat ontstaat als gevolg van het massale doden van dieren. Swami Prabhupada zegt hierover het volgende:“De mensen begrijpen niet dat ze, als reactie op het feit dat ze onophoudelijk zoveel dieren doden, net als dieren geslacht moeten worden in grote oorlogen. In het Westen houdt men er zonder enige beperking abattoirs op na, en daarom is er elke vijf of tien jaar een grote oorlog waarin talloze mensen op nog wredere wijze dan dieren worden afgeslacht. Soms houden soldaten in de oorlog hun vijanden in concentratiekampen vast en doden ze hen op zeer wrede manieren. Dit zijn reacties op het Het feit dat mensen door het doden van levende wezens negatief karma voortbrengen, is de centrale motivatie voor het vegetarisme van de Hare Krishna’s,

Hoe zit het met planten? Ook voor het doden van planten moet men normaal gezien karmische reacties ondergaan. De Hare Krishna’s geloven echter dat door hun voedsel eerst te offeren aan Krishna, Krishna hen beschermt tegen karmische reacties. Swami Prabhupada: “De toegewijden van de Heer worden bevrijd van alle zondige reacties, omdat ze voedsel eten dat eerst ten offer is opgedragen. Anderen die voedsel klaarmaken voor hun eigen zingenot, eten louter zonde.” Het offeren is tegelijk ook een uiting van dankbaarheid aan God (Krishna). Het voedsel dat geofferd is, heet prasadam. Krishna zegt: “Als iemand Mij met liefde en toewijding een blad, een bloem, fruit of water aanbiedt, zal Ik het aanvaarden.” (Bhagavad-gita IX.26). Dat zijn dan ook meestal de vier soorten voedsel die in het hindoeïsme geofferd worden. Lijken van dieren of de potentiële embryo’s van kippen horen daar niet bij. Voor de Hare Krishna’s maakt zo’n offer bovendien deel uit van hun vorm van yoga. De liefde en aandacht waarmee een maaltijd bereid wordt, zijn een vorm van toewijding aan God. Vegetariër worden is op zich geen bijzondere prestatie, want veel dieren zijn eveneens vegetariër. Het gaat erom de oorspronkelijke relatie van de ziel met God te herstellen. Het vegetarisme is slechts een opstapje naar dat herstel, maar dan wel een noodzakelijk opstapje.

Tijdens debatten met christenen hamerde hij (Swami Prabhupada) er keer op keer op dat de christenen het “Gij zult niet doden” uit de Tien Geboden in de Bijbel verdraaid hebben tot “Ik mag geen mens doden, maar ik mag wel dieren doden”, en dat de christenen zo zichzelf bedriegen en schade berokkenen. Volgens Swami Prabhupada komt oordelen over leven of dood enkel toe aan God: “We kunnen geen levende wezens scheppen en hebben dus niet het recht ze te vernietigen.” Elders zegt hij: “We zien God als de ene almachtige vader. Stel dat een vader veel kinderen heeft, waarvan sommige intelligent en andere wat minder intelligent zijn. Als de intelligente zoon dan aan zijn vader vraagt: ‘Mijn broer heeft niet zoveel verstand; mag ik hem doden?’ zal de vader dan akkoord gaan?”

Waarom vegetarisch voedsel? Motivaties voor vegetarische voeding zijn er in overvloed: diervriendelijkheid, geweldloosheid (ahimsa), gezondheids-redenen, ecologische en economische overwegingen, ethische en religieuze redenen. Sommige mensen houden eenvoudigweg niet van vlees en wel van een vegetarische maaltijd. Vegetarisch eten is op zich niets nieuws. Er zijn volkeren, bijvoorbeeld in India, die al sinds mensenheugenis vegetariër zijn en daar zeer wel bij varen. De laatste jaren is er sprake van een wereldwijde toename van het aantal vegetariërs. Het voedsel dat Food for Life verspreidt, bevat geen vlees, vis noch eieren. Het is bereid op de authentieke vedische wijze waar-door het gezond, voedzaam en ook smakelijk is. De vedische
keuken is de oudste ter wereld. De eiwitten, vitaminen en mineralen zijn afkomstig van zuivelproducten, granen, linzen, bonen, groenten, vruchten, noten en kruiden.
De belangrijkste motivatie voor de vaiŠava’s, de toegewijden van Krishna is, dat ze voedsel willen eten, dat met liefde en toewijding bereid is om God te plezieren. In de Bhagavad-g…tā zegt Krishna: Als men Mij met liefde en toewijding een blad, een bloem, fruit of water offert, zal Ik het aanvaarden.
(Bg. 9:26) Daarom wordt het voedsel aan God gewijd. Door ons voedsel eerst aan God aan te bieden, erkennen we Hem als de oorspronkelijke eigenaar en Allerhoogste genieter. Bovendien aanvaardt Hij het karma wat met het vergaren en bereiden van dit vegetarische voedsel verbonden is. Dan is het karmavrij voedsel. Dit gezegende voedsel heet prasādam (“de genade van God”)- Het heeft een zuiverende werking op lichaam en geest.

Economische en ecologische overwegingen Vlees produceren betekent de beschikbare landbouwgrond op een uitermate inefficiënte manier gebruiken. 1 tot 2 hectaren grond zijn nodig voor het vetmesten van een rund, dat na 3 jaar ongeveer 300 kg vlees oplevert. Als men deze oppervlakte gedurende dezelfde periode had gebruikt voor de teelt van granen en groenten, zou ze 8000 tot 10.000 kg voedings-producten hebben opgebracht, dat wil zeggen: ongeveer 30 keer meer!
Een bijproduct van de vleesproductie is mest. Uit verscheidene onderzoeken is gebleken dat men in Zwitserland per inwoner alleen al jaarlijks op meer dan 3000 liter mest kan rekenen, dat afkomstig is van het fokken van slachtvee. Afvloeiend van de velden en riolen, vervuilt deze mest zowel het land als de ondergrondse waterbronnen en tenslotte de meren, rivieren en zeeën. Meststoffen zijn verantwoordelijk voor 80% van de ammoniakuitstoot, de oorzaak van zure regen en de vernieling van bos- en heidegronden. Bovendien is voor het verbouwen van 1 kilo graan slechts 60 liter water nodig, terwijl de productie van 1 kilo vlees 2500 tot 6000 liter water vergt. * Vedische ecologie In tegenstelling tot de jachtige en technologische levensstijl van de verstedelijkte samenleving, is het vedische landbouwsysteem harmonieus en eenvoudig. Men benut zoveel mogelijk natuurlijke bronnen in plaats van machines. Zonne-energie, windkracht, spierkracht van de os, natuurlijke mest en natuurlijk gas. Men produceert alles zo lokaal mogelijk en de werknemers zijn meestal afkomstig uit de omgeving. Ook beoefent men huisnijverheid. Vervoer blijft zo tot het minimum beperkt. Zo is men minder afhankelijk van auto’s en vermijdt men milieuvervuiling, files en stress. In dorpen in India wordt dit systeem al eeuwen toegepast. Binnen de Hare-Krishna-landbouwgemeenschappen probeert men zich zoveel mogelijk naar de vedische ecologie te richten. ®r…la Prabhupāda heeft ze opgezet onder het motto eenvoudig leven en verheven denken. De toegewijden werken eraan om zelfvoorzienend te zijn en verbouwen daarom zoveel mogelijk zelf hun gewassen. * Paul en Anne Ehrlich, Population, Resources and environment, W.H. Freeman and Company, 1970, p. 64 Sommige gemeenschappen leveren producten aan winkels voor natuurvoeding. De meeste ISKCON-landbouwgemeenschappen bevinden zich nog in de beginfase en ontwikkelen zich langzaam maar zeker. Steeds meer mensen gaan bewust leven en streven naar een natuurlijke levensstijl. Dit komt tot uiting in het groeiend aantal milieugroepen, groene politieke partijen, natuurwinkels en biologische landbouwbedrijven. In de toekomst zal het milieubewustzijn noodgedwongen meer en meer toenemen. De laatste 25 jaar verdween een derde van onze natuurlijke rijkdommen, meldt het Living planet report van het Wereld Natuurfonds in oktober 1998. Dat stemt tot nadenken.

De koe en de stier In de vedische samenleving nemen de koe en de stier een belangrijke plaats in. De koe wordt beschreven als de moeder en de stier als de vader van de mensheid. De koe geeft haar melk en de stier helpt de mens met zijn spierkracht om voedsel te produceren. Dit is een van de redenen waarom de koe in India wordt vereerd. Statistieken wijzen uit dat koeien die liefdevol verzorgd worden en niet door de slacht worden bedreigd, een overvloed aan melk van hoge kwaliteit produceren. Zuivelproducten zijn een belangrijke bron van eiwitten voor vegetariërs. De mest van de koe en de stier is van onschatbare waarde als brandstof voor verwarming en kookvuur, als meststof op het land en als medicinaal en huishoudelijk reinigingsmiddel (koeienmest is antiseptisch). In deze tijd heeft men weinig kennis over vedische wijsheden en verspilling of misbruik van natuurlijke bronnen is dan onvermijdelijk en onnatuurlijke situaties zijn het gevolg. Uit de dagelijkse TV- en krantenberichten kunnen we opmaken hoe sterk verontreinigd het milieu is. Mahatma Gandhi heeft eens gezegd: De onophoudelijke zoektocht naar de toename van materieel comfort is een kwaad. Ik durf te beweren dat als de Europeanen hun kijk niet veranderen, ze zullen omkomen onder het gewicht van hun comfort, waar ze slaven van zijn geworden. Het vervuilde milieu is een teken van een vervuild bewustzijn. Er is genoeg om in ieders behoeften te voorzien, maar niet genoeg voor ieders hebzucht.



Commentaar Willem

Een waar woord natuurlijk. Vlees eten ondergraaft zowel onze (geestelijke) gezondheid als wel de natuur en zorgt voor dierenleed. Ik ben ook van mening dat oorlogen en vlees eten wel iets met elkaar van doen hebben. Als je vlees eet ben je besmet met het meer/ minderidee, en dat idee zorgt voor honger en oorlog, denk ik toch. Als je je niet meer voelt dan een ander kun je hem niet doden, en bovendien zou je dan ook meer bereid zijn tot delen van voedsel met elkaar. Dus meer/minder, hoger /lageridee leidt tot oorlog en honger, en zodra je vlees eet denk je in die termen, anders eet je geen vlees. Maar vegetarisme is geen garantie voor vrede, ik ken wel veganisten die niet tegen oorlog zijn, om hun land te beschermen. Ik ben gewetensbezwaarde en heb dus militaire dienst geweigerd, en men heeft mij wel eens gezegd dat ik mijn land moet verdedigen. Welk land is van mij dan? Angst is een slechte raadgever. Maar ik heb wel gemerkt dat het bewustzijn ook van zulke mensen er op vooruitgaat, dus betekent geen vlees toch een eerste stap naar vrede, al is het alleen voor jezelf en je directe omgeving (de dieren).

En verder weet ieder mens nu toch onderhand wel dat een mens een dierenlichaam heeft, even daar gelaten of dat al dan niet geschapen is door een grotere macht. Ook dieren hebben een neus, longen een hart, bloed, oren, en zelfs het aantal nekwervels is hetzelfde als dat van ons. Dus wat nou, we zijn meer? En omdat we denken in termen van meer minder, ontstaat oorlog. De ene groep vind zich meer, en een andere groep is het daar niet mee eens en dan is een oorlog snel gebeurd.

Ik vind het Krishna geloof op zich wel en goed geloof, alleen jammer dat dit geloof hier in het westen zich niet aanpast, in die zin, dat ze veel melk gebruiken. Daardoor ontstaat toch nog dierenleed. Zij kopen hun melk wel biologisch, maar het kalf wordt ook in de biologische lndbouw toch nog geslacht, ofwel bij een teveel aan vrouwelijke kalven gaan de nakomelingen naar de bio-industrie. Zonder kalf geen melk, dus zeg niet, we nemen geen kalven en toch melk.Ook melk is dierenleed. En ecologisch leed, want ook melk vraagt veel graan en water, en zorgt voor mest. En soms ook voor gezondheidsproblemen. Ik heb zelf artrose in mij nek vanwege mijn vroegere zuivelgebruik. De Osteopaten raden melk in ieder geval ten sterkste af, en zeker als je artrose hebt. Teveel aan eiwitten leidt namelijk ook tot botontkalking.

Ik vraag me af of in deze tijd met het mishandelen van dieren voor de melk Krishna nog steeds vind dat het gebruikt moet worden. Zoals veel andere geloven houdt ook de Krishna-religie met het veranderen van omstandigheden geen rekening. Jammer, want de religie op zich is niet zo slecht en op veel punten al beter bij de tijd dan veel andere geloven. Maar ze zijn natuurlijk al een stap voor op andere geloven.Ze eten al geen vlees.


Meer info Govinda

Terug naar religies