Theosofie over vegetarisme

Verdere info over Theosofie

Theosofie Nederland
Witte Lotus Antwerpen

Uitleg Theosofie Wikipedia

Theosofie en vegetarisme

Zoals ik het begrepen heb, hangen de theosofen in het algemeen een 'gematigde' ethiek aan, die vergelijkbaar is met vormen van boeddhistische ethiek. Ze zijn bijvoorbeeld over het algemeen niet tegen een ascetische(2) levenswijze, maar benadrukken dat die slechts voor een klein aantal mensen is weggelegd.
Verschillende theosofen hebben zich ook specifiek uitgelaten over het vegetarisme.
H.P. Blavatsky prijst vegetarisme aan als onderdeel van een voorbereiding op het ontwikkelen van paranormale ('occulte') vermogens, naast onthouding van seks en alcohol. Maar zij noemt geen ethische redenen voor vegetarisme. In 'Isis Unveiled' laat ze zich erg traditioneel, dat wil zeggen speciesistisch uit over dieren: "Aan de stoffelijke helft van 's mensen aard is de rede verbonden, die hem in staat stelt zijn superioriteit over de lagere dieren te handhaven en de natuur aan zijn doeleinden ondergeschikt te maken." (Isis Unveiled, geciteerd uit Slavenburg).
Blavatsky heeft zelfs zelf een tijdje geprobeerd de kost te verdienen met leerbewerken.
Een andere vroege theosoof, Leadbeater, stelt dat vegetarisme gezonder zou zijn dan omnivorisme, maar besteedt geen aandacht aan de belangen van dieren.
De redacteur van het blad Path, William Q. Judge, schrijft in 1892 dat het eigen aan het leven is om andere organismes te doden en dat dit een voorwaarde is om zelf in leven te kunnen blijven. Hij zegt: "Het hele leven is een veldslag, een vernietiging en een compromis zolang we ons op het materiële niveau bevinden. Als mensen moeten we blijven leven, terwijl op ons destructieve pad miljoenen wezens elk uur gedood worden." En: "Maar als we het gevecht achter ons zouden laten -als we daar echt toe in staat zouden zijn- dan zouden de doelen van de evolutie niet bereikt kunnen worden." Hij stelt verder dat het eten van vlees niet fout is, tenzij het daarbij niet gaat om voedsel, maar alleen maar om luxe-producten. Alleen dan is vlees eten echt fout. Ironisch genoeg voegt hij er aan toe dat als we als vegetariërs consequent waren, we ook leer en dergelijke zouden moeten afschaffen!

Toch is hiermee gelukkig niet alles gezegd. De theosofie bestudeert van oudsher allerlei occulte tradities, zoals het pythagorisme, dat binnen de westerse wereld een van de eerste bewegingen was die vegetarisme aanprees. Het standpunt van Judge is dan ook zeker niet het enige standpunt dat wordt aangehangen door hedendaagse theosofen.
Een hedendaagse (anonieme) theosoof schrijft zo bijvoorbeeld in een stuk getiteld Theosophy and Animals: "Theosoof zijn houdt in: houden van al het leven, niet slechts van het menselijke leven. In de wereld van vandaag heeft de gedachte dat het leven er primair voor mensen is, geleid tot de uitbuiting van alle andere levensvormen in het belang van het menselijke leven. En niet slechts in het belang van menselijk overleven, maar ook van menselijk vertier, versiering en sensueel genoegen. Het is niet langer nodig om dieren te eten om te overleven. Het bewijsmateriaal wijst juist het tegendeel uit, namelijk dat een vegetarisch dieet in de meeste landen ter wereld de gezondheid en het welzijn bevordert. Er is daarom niet langer behoefte aan de grove wreedheid van de bio-industrie."
De genoemde twee attitudes, dat wil zeggen een 'gematigde' en een vegetarische houding, treffen we allebei aan onder theosofen. Zo zei Dr. George Arundale, een voorzitter van de Theosophical Society eens: "Steeds als ik een eettafel vol met vlees en vis zie, weet ik dat ik naar de zaden van oorlog en haat kijk. Als men mij vraagt: "Vindt u het waarschijnlijk dat er weer oorlog komt?", antwoord ik: "Wel zolang de dieren nog niet behandeld worden als onze jongere broeders."
Er bestaat dus naast het overwegende antropocentrisme van sommige vroege theosofen ook een vegetarische onderstroom in deze beweging. Dat er principiële theosofische vegetariërs bestaan, is ook te zien aan het gegeven dat er zich van oudsher theosofen bevinden onder de bewoners van Felixoord, het vegetarische bejaardentehuis te Oosterbeek. Het is te hopen dat juist de vegetarische (en veganistische!) traditie binnen de theosofie nog meer aanhangers zal krijgen onder theosofen.

Bron:veganisme.org

Terug naar religies